Biologie

Met fantasie en verhalen wordt het buiten nog leuker

Posted by | Biologie, Inspiratie, Kinderen | No Comments

Bij ons om de hoek is ‘ie alweer bijna uitgebloeid: de toverhazelaar, met z’n kleine, gele krulletjes aan verder nog kale takken. Vorig jaar toen deze Hamamelis mollis ook middenin de winter in bloei stond, haalden mijn dochters en ik tijdens het langsfietsen onze  neus ervoor op. Letterlijk. Ruik maar eens als je er zelf langsloopt: heerlijk. 

Die geur, het vrolijke geel maar bovenal de sprookjesachtige naam hebben zich genesteld in het    geheugen van mijn kinderen. Want toen we er laatst weer langs reden, vanuit school naar huis,  hoorde ik onze jongste erover vertellen tegen haar vriendinnetje. Stond ik wel even van te kijken.  Vijf jaar nog maar en dan al strooien met botanische namen. Dat is niet omdat ik continu aan het onderwijzen ben, echt niet.

Hoeft ook niet. Bij mij zelf is het ook zo ontstaan, die liefde voor bomen en planten: puur uit verwondering. En ingeprent door alle belevingen. In mijn kindertijd noemde mijn moeder terloops allerlei plantennamen tijdens het spelen in het park of op vakantie. Daar pikte ik spelenderwijs al veel van op, maar het is me écht bijgebleven door alle fantasie en verhalen eromheen. De monnikskapjes van Aconitum bijvoorbeeld. Of de tegenstrijdigheid dat het pluis van distels vroeger werd gebruikt om kussens mee te vullen.

Stengel in de krul

Over die pluisjes van verder overal prikkende distels vertel ik nu zelf als ik samen met peuters op een kinderdagverblijf buiten aan de  slag ga met de beplanting en opkomend onkruid. Of ik vertel ze over de veelzijdigheid van  paardenbloemen: de stengels kan je in elkaar vlechten of als blaaspijpje gebruiken bij het  bellenblazen. En pak eens een kommetje water en leg een gespleten stengel erin. Zie je wat er  gebeurt? Magisch. 

Door die magie beklijft het, daar ben ik van overtuigd. Bovendien maakt fantasie het buitenspelen nog leuker. Zie ook dit boek dat ik net tegenkwam

De Toverhazelaar associeer ik nog steeds met sprookjes. Zou het die boom zijn geweest waaraan Assepoester schudt om zilver en goud op zich neer gestort te krijgen? Hoe dan ook, de naam is goed gekozen. In China en Japan, waar de toverhazelaar vandaan komt, bloeit ‘ie gewoon in het voorjaar, als er al bladeren aan de takken zitten. Daarbuiten echter bloeien ze al in de winter, zonder een spoor van blad te herkennen. Nog steeds is dat een van de onopgeloste geheimen van de natuur.

Ecologisch evenwicht

Posted by | Biologie, Kinderen | No Comments

Hoe ontwerp je een levende tuin? Een tuin met planten die een natuurgevoel geven en veel nuttige dieren aantrekken.

bijen-bestuivingPlant & dier kunnen namelijk niet zonder elkaar. Bekendste voorbeeld is misschien wel de bestuivende bij. De bij heeft het moeilijk door steeds meer eenzijdige landbouw. Zonder bijen, echter, zou de groenten- en fruitafdeling in de supermarkt er akelig leeg uitzien.

De natuur houdt van verscheidenheid, en een gemengde beplanting verbetert de biodiversiteit. Maar van mij hoef je de tuin niet vol te zetten met enkel wilde, inheemse planten om de meeste dieren te lokken. Een beplantingsontwerp is in eerste instantie bedoeld voor mensen. Tuinplanten die er gewoon mooi uitzien, maar weinig betekenen voor het dierenleven mogen dus best, moeten in mijn ogen ook. Zonder sier verliest de tuin haar visuele aantrekkingskracht, en boet daarmee in aan interesse. En zonder interesse in je tuin vergaat de betrokkenheid ermee, komt het steeds verder van je af te staan. Hoe dan wel? Het sleutelwoord is evenwicht.

Maar dat evenwicht is nog niet zo eenvoudig te bereiken.

vlinderZo mogen er in mijn eigen tuin best brandnetels blijven staan. Brandnetel wordt bezocht door wel 50 soorten vlinders. Goed plantje dus om in je tuin te hebben. Maar dan liefst wel in een verborgen hoekje. Toevallig was dat in onze tuin niet zo heel ver van de trampoline vandaan. Prima, niemand had er last van, en de vlinders een mooie eitjeslegplek. Tot onze jongste dochter in de zomer met een reuzensprong middenin dat brandnetelbosje belandde. Oei.

Gelukkig staat er achter ons schuurtje wat weegbree, en heeft onze jongste het sindsdien over die grote antiprikkelbladeren. Maar die brandnetels gingen eruit. Jammer voor de vlinders, fijner voor onze dochters. Tot ik las dat dovenetel ook veel diervriendelijke eigenschappen heeft, leuk bloeit en bovenal niet prikt. Een prettige vervanger voor de brandnetel.

Een ecologisch evenwicht bereiken is zo makkelijk nog niet, maar door dit soort ervaringen raakt de tuin steeds meer in balans, en wordt het steeds meer een plek die fijn is voor zowel mens, dier als plant.

Later meer tips voor een levende tuin